# Osmanlı’da Vefk Büyüsü: Bir Padişahın Savaş Çaresi - Bağlantı: https://zeyneleroglu.com/vefkler/osmanli-vefk-buyusu/ - Yayımlanma: 2026-07-31T16:49:36+03:00 - Yazar: Zeynel Eroğlu Vefk büyüsü, harf ve rakamların özel bir düzende karelere yazılmasıyla hazırlanan kadim bir tılsım geleneğidir. Osmanlı padişahı III. Mustafa, 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı’nın Fokşan barış görüşmeleri sırasında, savaş meydanında elde edemediği zaferi tılsımlı muskalarla aramaya çalışmıştır. Rus elçileri Orlov ve Obreşkov ile başkomutan Rumyantsov adına hazırlatılan bu [vefkler](https://zeyneleroglu.com/category/vefkler/), Yasinîzâde Osman Efendi aracılığıyla gizlice gönderilmiştir. Özetle, bu olay bir devlet adamının çaresizlik anında madde ötesi bir güce nasıl yöneldiğini gösteren, arşiv belgeleriyle kanıtlanmış ender örneklerden biridir. Tarihçiler, padişahın 27 yıl süren Kafes Kasrı hayatının bu eğilimde belirleyici olduğunu düşünmektedir. En önemli çıkarım şudur: vefk büyüsü, Osmanlı sarayında halk inanışının çok ötesine geçmiş, devlet diplomasisinin bir parçası hâline gelmiştir. Bu yazıda hem vefkin nasıl hazırlandığını hem de bir padişahı bu yola iten psikolojik ve tarihî sebepleri, dönemin kaynaklarına dayanarak ele alıyoruz. ## Vefk Büyüsü Nedir ve Osmanlı’da Nasıl Kullanılırdı? Vefk, Arapça kökenli bir kelimedir ve sözlük anlamı “uyma” ile “uygun gelme”dir. Uzmanlara göre vefk, harf, rakam ve bazı kutsal isimlerin belirli bir düzene göre karelere yazılmasıyla hazırlanan bir tılsım türüdür. İlk olarak Çin’de ortaya çıktığı, oradan Hindistan ve Sâbiî kültürleri üzerinden İslam dünyasına geçtiği rivayet edilir. Böylece **vefk büyüsü** geleneği, tek bir coğrafyaya değil pek çok kadim uygarlığa dayanan ortak bir mirastır. Vefkler hazırlanırken kareler eşit kutucuklara bölünür ve her kutucuğa özel anlamlar taşıdığına inanılan sayılar veya harfler yazılır. En yaygın kullanılan tür, üç sıra üç sütundan oluşan [_üçlü vefk_ ](https://zeyneleroglu.com/havas-ilmi/havas-ilmi-kitaplari/) karesidir. Amaç iyilik ise çift sayılar, farklı bir niyet taşınıyorsa tek sayılar tercih edilirdi. Yazı için kullanılan mürekkebe bazen gül suyunda ezilmiş misk ve safran katılırdı; bu ayrıntı işin ne kadar özenli bir ritüel sayıldığını gösterir. Osmanlı sarayında da vefk, sıradan bir halk inanışının ötesine geçmişti. Özellikle III. Mustafa döneminde, müneccimbaşının kütüphanesinde astroloji ve gizli ilimlere dair pek çok eser bulunuyordu. Tarihsel açıdan bakıldığında bu durum, dönemin aydın ve devlet adamlarının da bu bilgiye ciddi bir ilgi duyduğunu ortaya koyar. ![Osmanlı fermanında yer alan vefk büyüsü karesi](https://zeyneleroglu.com/wp-content/ uploads/2026/07/osmanlilarda-vefk-buyusu.jpg "Osmanlı'da Vefk Büyüsü: Bir Padişahın Savaş Çaresi 1") Bu görsel, bir vefk hazırlanırken kullanılan yazı ve sembollerin inceliğini yansıtır. [Vefk kareleri](https://zeyneleroglu.com/vefkler/vefk-gelenegi/) rastgele doldurulmazdı; her satır, sütun ve köşegenin toplamı aynı sayıyı vermek zorundaydı. Uzmanlara göre bu matematiksel denge bozulursa, hazırlanan tılsımın amacına ulaşmayacağına inanılırdı. Bu yüzden **vefk hazırlamak**, hem dinî hem de sayısal bir uzmanlık gerektiren özel bir zanaat olarak görülürdü. Osmanlı sarayındaki müneccimbaşılar bu zanaatı, kuşaktan kuşağa aktarılan bir bilgi olarak korumuştur. 📖 Türkiye'de Medyum Olmak kitabımızı satın almak ister misiniz?[Satın Al](https://zeyneleroglu.com/magaza/) ### III. Mustafa Rus Elçilerine Hangi Vefkleri Gönderdi? 1772 yılına gelindiğinde Osmanlı-Rus Savaşı, imparatorluk için ağır bir hâl almıştı. Ruslar barış şartı olarak Kırım’ın bağımsızlığında ısrar ediyordu ve halifelik makamındaki III. Mustafa için bu, kabul edilmesi çok zor bir talepti. Arşiv belgelerine göre padişah, diplomasinin yanına gizli bir plan da eklemişti: Fokşan’daki barış görüşmelerine katılan Rus Birinci Elçisi Orlov, İkinci Elçi Obreşkov ve cephedeki başkomutan Rumyantsov adına _vefkli muskalar_ hazırlattı. Bu muskalar, bugün Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi’nde saklanmaktadır. Uzman bir vefk çözümcüsüne göre Obreşkov için hazırlanan vefk, toprak unsurlu bir tılsımdı. Dokuz kutucuklu bu kare, çevresine görevli meleklerin isimleri ve bir ayet parçası yazılarak güçlendirilmişti. Padişahın emrinde, muskaların Rus elçilerin geçeceği yolun altına gömülmesi isteniyordu; amaç, elçilerin barışı Osmanlı lehine kabul etmesini sağlamaktı. #### Padişahı Büyüye Yönelten Sırdaki Hikâye III. Mustafa’nın bu yola başvurmasının kökeni çocukluğuna kadar uzanır. Babası tahttan indirildikten sonra, III. Mustafa 27 yıl boyunca Kafes Kasrı’nda yaşamak zorunda kalmıştı. Bu süre boyunca zehirlenme ve suikast korkusuyla yaşadığı, tıp kitaplarından edindiği panzehir bilgisiyle hayatta kalmaya çalıştığı kaynaklarda aktarılır. Tarihçi Hammer, padişahın bu eğilimini şöyle özetler: “Büyüye, Mağripli kâhinlere, Mısırlı astrologlara çok inanırdı.” Araştırmacılara göre bu uzun tutukluluk hayatı, padişahın kararlarında derin izler bırakmıştı. Modern psikolojideki travma sonrası stres kavramı çerçevesinde değerlendirildiğinde, sürekli ölüm tehdidi altında geçen yılların bir insanı olağanüstü çarelere yönlendirmesi şaşırtıcı değildir. Nitekim padişah, savaş meydanında elde edemediği zaferi, inandığı [metafizik ](https://zeyneleroglu.com/metafizik/metafizik-nedir/)güçler üzerinden aramaya çalışmıştı. **Günümüzde ise** bu tür başvurular, tarihçiler ve psikologlar tarafından bir hükümdarın çaresizlikle başa çıkma biçimi olarak yeniden okunuyor. Osmanlı’dan çok önce de Çin, Hint ve Sâbiî kültürlerinde benzer tılsım gelenekleri hükümdarlar tarafından biliniyor ve kullanılıyordu. Bu da konunun tek bir döneme veya coğrafyaya ait olmadığını, [insanlığın ortak bir merakı ](https://zeyneleroglu.com/havas-ilmi/havas-ilmi-istismari/) olduğunu gösterir. ![Osmanlı arşivinde saklanan vefk büyüsü belgeleri](https://zeyneleroglu.com/wp- content/uploads/2026/07/arabic-calligraphy.jpg "Osmanlı'da Vefk Büyüsü: Bir Padişahın Savaş Çaresi 2") Bu ikinci görsel, vefklerin saraya nasıl teslim edildiğini hatırlatır. Yasinîzâde Osman Efendi, kendisine ulaşan muskaları geri getirdiğinde bir kese içine koyup kendi mührüyle mühürlemişti. **Vefk büyüsü** uygulamasının yalnızca hazırlanışı değil, teslim ve saklanma biçimi de titiz bir ritüele bağlıydı. Bu özen, dönemin insanının tılsımlı nesnelere ne denli ciddi bir anlam yüklediğini gösterir. Böyle bir kesenin yüzyıllar sonra hâlâ müze arşivinde durabilmesi, bu geleneğin ne kadar özenle korunduğunun somut bir kanıtıdır. Vefk Büyüsünde Öne Çıkan Kavramlar * Tılsımlı Muska ve Ebced Hesabı * Eşref Saat ve Gezegen Enerjisi * Dört Unsur: Toprak, Su, Ateş, Hava Bu durumun 3 temel nedeni şunlardır: * Kırım’ın kaybı, halifelik makamı için kabul edilmesi neredeyse imkânsız bir mahcubiyet sebebiydi. * Ordunun ağır yenilgileri ve tükenen hazine, klasik diplomasiyi yetersiz kılmıştı. * Padişahın çocukluğundan gelen güvensizlik ve korku, onu alışılmadık çarelere yöneltmişti. ### Vefk Büyüsü Konusunda Kaynakça ve Daha Fazla Bilgi Bu makalede aktarılan bilgiler, konunun akademik ve tarihî kaynaklarına dayanmaktadır. Hakan Yıldız ve Elif Yöyen’in “Top u Tüfenge Karşı Sihr ü Vefk: III. Mustafa’nın [Ak Büyüler](https://zeyneleroglu.com/buyuler/buyu-nedir/)i ve Padişahı Büyüye Sevk Eden Psikolojik Sebepler” başlıklı akademik makalesi (Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2022, s. 429-455, dergipark.org.tr), konunun birincil kaynağıdır. İbrahim Çelebi’nin TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki “Vefk” maddesi (islamansiklopedisi. org.tr), vefk ilminin tanımı ve kökeni için başvurulan bir diğer kaynaktır. Dönemin siyasi arka planı için Joseph von Hammer’in “Büyük Osmanlı Tarihi” adlı eseri ve Focşani şehri hakkında Britannica’nın ilgili maddesi kullanılmıştır. > “Sözü haktır ve hükümranlık O’nundur.” — Vefk kareleri çevresine sıkça yazılan > bu ayet parçası, kadim bir inancın hâlâ taşıdığı derin anlamı hatırlatır. --- ##### Sık Sorulan Sorular ###### Vefk büyüsü nedir ve nasıl hazırlanır? Vefk, harf ve rakamların belirli bir düzende karelere yazılmasıyla hazırlanan bir tılsım türüdür. Uzmanlara göre her satır, sütun ve köşegenin toplamı eşit olacak şekilde hesaplanır. ###### III. Mustafa neden büyüye başvurdu? Tarihçiler, padişahın 27 yıllık tutukluluk hayatındaki korkularının ve savaşta çaresiz kalmasının bu kararında etkili olduğunu belirtiyor. Araştırmacılara göre bu davranış, derin bir kaygıyla başa çıkma çabasının yansımasıydı. ###### Osmanlı sarayında büyü ve tılsım yaygın mıydı? Kaynaklara göre evet; müneccimbaşının kütüphanesinde astroloji ve gizli ilimlere dair çok sayıda eser bulunuyordu. Saray, bu konulara hiç de ilgisiz değildi. Özetle, III. Mustafa’nın hikâyesi bize insanın çaresiz kaldığı anlarda madde ötesi bir güce sığınma eğilimini gösteren tarihî bir belge sunar. Bir padişahın savaş meydanında değil de tılsımlı kağıtlarla zafer aramaya çalışması, ilk bakışta şaşırtıcı gelebilir. Ancak dönemin kaynaklarına ve arşiv belgelerine bakıldığında, bunun tek başına bir gariplik olmadığı; yüzyıllar boyunca süregelen bir geleneğin devlet katındaki yansıması olduğu görülür. **Vefk büyüsü**, Anadolu’dan Çin’e, Hindistan’dan Osmanlı sarayına kadar pek çok medeniyette iz bırakmış kadim bir bilgi dalıdır. Bu bilgi kimi zaman sıradan bir halkın umut arayışı, kimi zaman ise bir hükümdarın gizli diplomasisi olarak karşımıza çıkmıştır. III. Mustafa örneğinde gördüğümüz gibi, insan psikolojisi ile metafizik inançlar arasındaki bağ, tarihin en ilgi çekici konularından biridir. Uzmanlara göre bu tür başvurular, kişinin yaşadığı derin kaygı ve çaresizlikle baş etme çabasının bir yansımasıdır. Bu konuya ilgi duyan okuyucular, Araştırmacı Yazar Zeynel Eroğlu’nun kırk yılı aşan saha gözlemlerini ve tarihsel derlemelerini içeren Türkiye’de Medyum Olmak adlı eserinde daha geniş değerlendirmeler bulabilir. Kitaba şu bağlantıdan ulaşabilirsiniz: https://zeyneleroglu.com/turkiyede-medyum-olmak-satin-al/ Kadim bilgiler, doğru bağlamda ele alındığında bize geçmişi anlamak için özel bir pencere açar. III. Mustafa’nın hikâyesi de bu pencerelerden yalnızca biridir; tarih benzer pek çok örnekle doludur ve her biri insan doğasını anlamamıza katkı sunar. Bir sonraki yazımızda, bu geleneğin Anadolu’daki halk uygulamalarına daha yakından bakacağız. ⚠️ Yasal Bilgilendirme: Bu kitap ve sitedeki tüm içerikler; 677 Sayılı Kanun, TCK 158/1-a ve 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a uygun şekilde, yalnızca kültürel araştırma, tarihsel inceleme ve bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hiçbir içerik hizmet vaadi, kesin sonuç veya yanıltıcı reklam niteliği taşımaz. Bu konuya ilişkin daha fazla tarihsel araştırma ve kaynak için [İletişim ](https://zeyneleroglu.com/iletisim/) Sayfasını ziyaret edebilirsiniz. Konuyla ilgili video anlatımlar ve içerikler resmi [YouTube ](https://www.youtube.com/@ZeynelErogluTV)kanalında da yer almaktadır. ![Türkiye'de Medyum Olmak](https://zeyneleroglu.com/wp-content/uploads/2026/06/kitap- ust-uste.png "Osmanlı'da Vefk Büyüsü: Bir Padişahın Savaş Çaresi 3") **Türkiye'de Medyum Olmak** 40 yılı aşkın deneyimin süzüldüğü, medyumluğun tarihini ve gerçeklerini anlatan kapsamlı bir araştırma kitabı. [Kitabı İncele](https://zeyneleroglu.com/turkiyede-medyum-olmak-satin-al/) ![Zeynel Eroğlu](https://zeyneleroglu.com/wp-content/uploads/2026/07/zeynel-eroglu- sertifikalar.jpg) **[Zeynel Eroğlu](https://zeyneleroglu.com/kurumsal/zeynel-eroglu-kimdir/)** Zeynel Eroğlu, 40 yılı aşkın deneyimiyle metafizik, kadim öğretiler ve kültürel inançlar üzerine derinlemesine çalışmalar yürüten bir yazar ve araştırmacıdır. Geleneksel bilgi mirasını günümüz anlayışıyla harmanlayarak çalışmalarına devam etmektedir.