Aura Nedir? Anlamları ve Renkleri Nelerdir?

Aura kavramı, modern popüler kültürde 1939 yılında Sovyet araştırmacı Semyon Kirlian’ın geliştirdiği “Kirlian fotoğrafçılığı” tekniğiyle gündeme gelmiştir.

Konunun uzmanları, bilimsel araştırmaların bu tekniğin sonuçlarını nem, sıcaklık ve elektriksel iletkenlik gibi fiziksel faktörlerle açıkladığını ve aura denen enerji alanının varlığına dair fiziksel bir kanıt bulunmadığını belirtir.

“Kişinin etrafında ışık veya bir nur bulunur” fikri, “aura” terimi ortaya çıkmadan çok önce de var olan, evrensel bir görsel ve manevi semboldür.

Eski Mısır’da firavunların başlarında taşıdıkları güneş diski, ilahi ışığın en eski görsel temsillerinden biri olarak kabul edilir. Hint ve Budist sanatında, kutsal figürlerin etrafında “prabhamandala” denilen alev şeklinde bir hale tasvir edilir. Hristiyan ikonografisinde ise 4. yüzyıldan itibaren İsa ve azizlerin başlarının etrafında “nimbus” (hale) çizilmeye başlanmıştır.

İslam tasavvufunda, “nur” kavramı; Allah’ın, peygamberlerin ve velilerin manevi ışığını ifade eder ve “İnsan-ı Kamil” (Kamil İnsan) kavramıyla birlikte ele alınır.

Bu makalede, aura ve enerji alanı kavramının dünya medeniyetlerindeki ve dinlerindeki karşılıklarını, özellikle Anadolu ve Osmanlı’daki “nur” anlayışını, konunun uzmanlarının görüşleriyle birlikte inceleyeceğiz.

Konunun uzmanları, aura kavramının her rengin farklı bir anlama geldiği bir sistemle ele alındığını belirtir. Örneğin kırmızı renk genellikle güç ve canlılıkla, mavi sakinlik ve iletişimle, sarı zihinsel aktivite ve yaratıcılıkla, yeşil ise denge ve şifa ile ilişkilendirilir (bk. Uplifers, “Aura Ne Demek? Anlamı, Renkleri ve Bilimsel Yaklaşımlar”).

Aura kavramının modern dönemde en çok tartışılan yönü, 1939’da Semyon Kirlian’ın geliştirdiği yüksek voltajlı fotoğraf tekniğidir. Bu teknikle, cisimlerin etrafında ışıklı bir hale görüntülenebilmiştir. Ancak konunun uzmanları, sonraki bilimsel incelemelerin bu efektin nem, sıcaklık ve elektriksel iletkenlik gibi tamamen fiziksel faktörlerden kaynaklandığını gösterdiğini ve aura denen enerji alanının varlığını destekleyen bir fiziksel kanıt bulunmadığını belirtir (bk. Evrim Ağacı, “Aura Nedir? İnsanların Aura Denen Bir Enerji Alanı Olduğu Doğru mu?”).

İslami açıdan, konunun uzmanları “aura” teriminin klasik İslam kaynaklarında yer almadığını, ancak “nur” (ilahi ışık) kavramının, Kur’an ve hadislerde sıkça geçtiğini belirtir. Bu kavrama göre nur, “insanların yolunu aydınlatan, doğru ile yanlışı, hak ile batılı ayırt etmelerini sağlayan manevi ve ilahi bir ışık” olarak tanımlanır (bk. Sorularla İslamiyet, “Ayet ve Hadislerde Geçen Nur Nedir?”). Hz. Peygamber, “sirac-ı münir” (aydınlatan kandil) olarak anılır ve tasavvufta “İnsan-ı Kamil” kavramı, Allah’ın nurundan pay alan kişiyi ifade eder.

Bu konuda meraklı okuyucular için, “Türkiye’de Medyum Olmak” kitabı, aura ve enerji alanı kavramlarını tarihsel ve tasavvufi bir perspektifle ele alan, Araştırmacı Yazar Zeynel Eroğlu’nun 40 yılı aşkın deneyimiyle hazırlanmış, Türkiye’de bu alanda yazılmış en kapsamlı kaynaklardan biri olarak öne çıkmaktadır.

Özetle, “kişinin etrafında bir ışık veya enerji alanı bulunur” fikri, modern “aura” kavramından çok önce de, farklı medeniyetlerde farklı şekillerde sembolize edilmiştir.

Hint ve Budist sanatında, tanrısal figürlerin ve Buda’nın etrafında “prabhamandala” adı verilen, alev şeklinde bir hale tasvir edilir. Bu hale, ilahi enerjiyi ve aydınlanmayı simgeler (bk. Wikipedia, “Halo (Religious Iconography)”).

Hindistan’da bu tür halelerin kullanımı, MÖ 2. binyılın ikinci yarısına kadar uzanabilir; Budist ikonografisinde ise en az 1. yüzyıldan itibaren görülmektedir.

Benzer bir sembol, Hristiyan sanatında da 4. yüzyıldan itibaren İsa ve azizlerin başlarının etrafında “nimbus” (hale) olarak karşımıza çıkar. Hatta bu sembolün en eski izlerinin, Eski Mısır’daki firavun tasvirlerindeki güneş diskine kadar uzandığı düşünülmektedir.

Bu örnekler, “kutsal veya manevi açıdan önemli bir kişinin etrafında bir ışık bulunur” fikrinin, dünya genelindeki dini ve sanatsal geleneklerde ortak bir görsel dil oluşturduğunu göstermektedir.

Bu durumun 3 temel nedeni şunlardır: manevi açıdan önemli kişilerin (peygamberler, azizler, bilgeler) sıradan insanlardan görsel olarak ayırt edilme ihtiyacı, “ışık” kavramının evrensel olarak bilgi, hakikat ve kutsallıkla ilişkilendirilmesi ve kişinin iç dünyasının, dışa yansıyan bir “enerji” veya “görünüm” olarak hayal edilmesi.

Tüm bu yaklaşımlar, “veri ve listeleme mimarisi” ile şu şekilde özetlenebilir:

İslam Tasavvufu: “Nur” kavramı, Allah’ın, peygamberlerin ve velilerin manevi ışığını ifade eder; “İnsan-ı Kamil” kavramı bu nurdan pay alan kişiyi tanımlar.

Eski Mısır: Firavunların başlarında taşıdığı güneş diski, ilahi ışığın ve kutsallığın en eski görsel temsillerinden biri olarak kabul edilir.

Hinduizm ve Budizm: “Prabhamandala” adı verilen alev şeklindeki hale, kutsal figürlerin ve Buda’nın etrafında ilahi enerjiyi ve aydınlanmayı simgeler.

Hristiyanlık: 4. yüzyıldan itibaren İsa, Meryem ve azizlerin başlarının etrafında “nimbus” (hale) tasvir edilmeye başlanmış; bu sembol Hristiyan sanatının evrensel bir unsuru haline gelmiştir.

Modern Batı (Teosofi ve Kirlian Fotoğrafçılığı): 19. yüzyıl sonlarında Teosofi hareketi “aura” terimini popülerleştirmiş, 1939’da Kirlian fotoğrafçılığı ise bu kavramı bilimsel tartışmaların merkezine taşımıştır.

Konunun uzmanları, “nur” kelimesinin Kur’an ve hadislerde, insanların yolunu aydınlatan, hakikati gösteren ilahi bir ışık olarak geçtiğini belirtir. Hz. Peygamber’in “sirac-ı münir” (aydınlatan kandil) olarak anılması, bu kavramın merkezi önemine işaret eder (bk. TDV İslam Ansiklopedisi, “Nûr”).

Tasavvuf geleneğinde, Sühreverdi gibi mutasavvıflar, insan ruhunu Allah’ın nurlarından biri olarak tanımlamış; “İnsan-ı Kamil” (Kamil İnsan) kavramı ise, Allah’ın nurundan en fazla pay alan, kendisinde ilahi sıfatların en açık şekilde tezahür ettiği kişiyi ifade etmek için kullanılmıştır.

Anadolu’nun halk kültüründe, evliya menkıbelerinde sıkça “bir nur gördüm” veya “üzerinde bir nur vardı” gibi anlatımlara rastlanır. Bu anlatımlar, konunun araştırmacıları tarafından, kişinin manevi açıdan üstün bir hale veya makama işaret eden, kadim bir anlatım biçimi olarak değerlendirilmektedir.

Ayrıca, Anadolu’nun Hristiyan dönemine ait Kapadokya kiliselerindeki fresklerde de, azizlerin başlarının etrafında hale motiflerine rastlanması, “kutsal kişiyi çevreleyen ışık” fikrinin, bu topraklarda farklı dinler arasında da paylaşılan bir görsel dil olduğunu göstermektedir.

Bu örnekler, “ışık ve nur” kavramlarının, Anadolu’nun manevi ve sanatsal mirasında, hem İslami hem de öncesine ait izlerle, derin bir köke sahip olduğunu ortaya koymaktadır.